Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych

Polska przystępując do Unii Europejskiej zobowiązała się do wypełnienia wymogów dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 roku dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991 r., str. 40-52, z późn. zm.; Dz. Urz. WE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 002, str. 26) zgodnie z określonymi w negocjacjach i zapisanymi w Traktacie Akcesyjnym terminami i okresami przejściowymi. W rozmowach przedakcesyjnych wynegocjowane zostały bowiem dostosowawcze okresy przejściowe na wprowadzenie przepisów ww. dyrektywy do końca 2015 r. Dlatego też, aby zidentyfikować faktyczne potrzeby w zakresie uporządkowania gospodarki ściekowej oraz uszeregować ich realizację w taki sposób aby wywiązać się ze zobowiązań traktatowych, utworzono Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK).
KPOŚK zatwierdzony został przez Rząd RP w dniu 16 grudnia 2003 r.
Program ten zawiera wykaz aglomeracji o RLM ? 2 000, wraz z jednoczesnym wykazem niezbędnych przedsięwzięć w zakresie budowy, rozbudowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych oraz budowy i modernizacji zbiorczych systemów kanalizacyjnych, jakie należy zrealizować w tych aglomeracjach w terminie do końca 2015 r.
KPOŚK opracowany w 2003 r. obejmował 1378 aglomeracji i przewidywał :
- budowę, rozbudowę i/lub modernizację 1163 oczyszczalni ścieków komunalnych,
- budowę około 21 tys. km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach.
Koszt tego zadania oszacowano na ok. 35 mld zł, w tym na budowę, rozbudowę lub modernizację systemów kanalizacji zbiorczej - ok. 24 mld zł, a na budowę, rozbudowę lub modernizację oczyszczalni ścieków komunalnych – ok. 11 mld zł.
W dniu 7 czerwca 2005 r. została zatwierdzona przez Radę Ministrów pierwsza Aktualizacja KPOSK (AKPOŚK 2005), która obejmowała 1577 aglomeracji.
AKPOŚK 2005 przewidywała:
- budowę ok. 37 tys. km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach,
- budowę, rozbudowę i/lub modernizację ok. 1734 oczyszczalni ścieków.
Koszt realizacji AKPOŚK 2005 oszacowano na ok. 42,6 mld zł, w tym na budowę, rozbudowę lub modernizację systemów kanalizacji zbiorczej - ok. 32 mld zł, a na budowę, rozbudowę lub modernizację oczyszczalni ścieków komunalnych – ok. 10,6 mld zł.
Druga Aktualizacja KPOŚK została zatwierdzona przez Radę Ministrów w dniu 2 marca 2010 r. (AKPOŚK 2009).
AKPOŚK 2009 obejmuje łącznie 1635 aglomeracji, które umieszczono w dwóch załącznikach:
- Załącznik 1 - Aglomeracje priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego, obejmuje 1313 aglomeracji od 2 000 RLM (łączny RLM - 44 161 819, który stanowi 97% całkowitego RLM Programu)
- Załącznik 2 - Aglomeracje nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego, obejmuje 322 aglomeracje z przedziału 2 000-10 000 RLM (łączny RLM – 1 360 434, który stanowi 3% całkowitego RLM Programu)
- Załącznik 3 - Aglomeracje „pozostałe”, obejmuje 104 aglomeracje (łączny RLM - 474 956) nowo wyznaczone, które nie spełniły wymogów formalnych, by znaleźć się w załączniku 1 lub 2. Aglomeracje te nie są wliczone do zakresu rzeczowego i finansowego AKPOŚK 2009.
Największe znaczenie w implementacji dyrektywy 91/271/EWG przypisane jest osiągnięciu odpowiednich standardów wyposażenia w zbiorcze systemy kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków aglomeracjom ? 15 000 RLM. Zgodnie z AKPOŚK 2009, generowany przez nie ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych sięga 87%.
Ograniczona ilość dostępnych środków na sfinansowanie AKPOŚK 2009 szacowana na ok. 30,1 mld zł w okresie do 2015 r. nie pozwala na realizację wszystkich potrzeb zgłoszonych przez gminy w zakresie realizacji infrastruktury sanitacji. Dlatego też, efekty realizacji Programu odniesiono tylko do aglomeracji zamieszczonych w załączniku 1, które stanowią priorytet dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego.
Realizacja załącznika 1 AKPOŚK 2009 obejmować będzie:
- budowę 30 641 km sieci kanalizacyjnej,
- modernizację 2 883 km sieci kanalizacyjnej,
- modernizację lub rozbudowę 569 oczyszczali ścieków,
- budowę 177 nowych oczyszczalni.
Nakłady finansowe na realizację zakresu rzeczowo-finansowego przedsięwzięć zestawionych w załączniku 1 AKPOŚK 2009 szacowane są na kwotę: 31,9 mld zł, w tym:
na systemy kanalizacyjne 19,2 mld zł
na oczyszczalnie ścieków 11,4 mld zł
na zagospodarowanie osadów 1,3 mld zł
Realizacja AKPOŚK 2009 zapewni do 2015 r. obsługę systemami kanalizacyjnymi
i oczyszczalniami ścieków ok. 28,7 mln mieszkańców Polski, w tym blisko 100 % ludności miejskiej i ok. 60 % ludności wiejskiej.
Trzecia Aktualizacja KPOŚK została zatwierdzona przez Radę Ministrów w dniu 1 lutego 2011 r. (AKPOŚK 2010)
Celem trzeciej Aktualizacji Programu było ustalenie realnych terminów zakończenia inwestycji w aglomeracjach, które ze względu na opóźnienia inwestycyjne nie zrealizują zaplanowanych zadań do końca 2010 r. Dlatego też, AKPOŚK2010 swoim zakresem objęło wyłącznie zmiany dotyczące terminów realizacji inwestycji.
W wyniku analizy stanu zaawansowania realizacji inwestycji oraz przyczyn zaistniałych opóźnień ustalono, że sytuacja dotyczy 126 aglomeracji.
Wartości inne niż terminy osiągnięcia efektów ekologicznych pozostały zgodne z dokumentem AKPOŚK2009.
KPOŚK jest instrumentem wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG w odniesieniu do redukcji zanieczyszczeń biodegradowalnych z oczyszczalni ? 2 000 RLM oraz redukcji związków azotu
i fosforu. Dla potrzeb wypełnienia pozostałych wymagań dyrektywy 91/271/EWG opracowano:
- Program wyposażenia w oczyszczalnie ścieków aglomeracji < 2 000 RLM, posiadających w dniu przystąpienia Polski systemy kanalizacji sanitarnej.
- Program wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód.
Pliki do pobrania:
Sprawozdania z wykonania KPOŚK w 2011
Czwarta aktualizacja KPOŚK
Aktualizacja KPOŚK 2010 - Dokument zatwierdzony przez RM w dniu 01.02.2011 r.
Aktualizacja KPOŚK 2009 - Dokument zatwierdzony przez RM w dniu 02.03.2010 r.
Prognoza odziaływania na środowisko projektu aktualizacji KPOŚK
Załączniki tekstowe
- Załącznik nr 1 [134 KB]
Wykaz unijnych aktów prawnych oraz akty prawa krajowego implementujące zapisy Dyrektyw Unijnych
- Załącznik nr 2 [706 KB]
Studia przypadków
- Załącznik nr 3 [186 KB]
Lista aglomeracji z AKPOŚK, Programu-dla aglomeracji poniżej 2 000 RLM oraz zakładów przemysłu rolno-spożywczego mogących potencjalnie być w konflikcie z wymogami ochrony na obszarach Natura 2000
- Załącznik nr 4 [192 KB]
Potencjał oczyszczania ścieków na terenach Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 5.1 [3,7 MB]
Potencjalne Obszary Problemowe Na Skutek Realizacji Inwestycji Przewidzianych W Akposk Oraz Programie - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm W Granicach Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000
- Załącznik nr 5.2 [3,4 MB]
Potencjalne Obszary Problemowe Na Skutek Realizacji Inwestycji Przewidzianych W Akposk Oraz Programie - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm W Granicach Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk Natura 2000
- Załącznik nr 5.3 [3,6 MB]
Potencjalne Obszary Problemowe Na Skutek Realizacji Inwestycji Przewidzianych W Akposk Oraz Programie - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm W Granicach Obszarów Natura 2000 - Shadow List 2008
- Załącznik nr 6.1 [12,1 MB]
Rozmieszczenie Miejscowosci Wchodzacych W Skład Aglomercji Akposk Oraz Programu - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm Na Tle Mokradeł O Powierzchni Wiekszej Niz 10 Ha
- Załącznik nr 6.2 [9,4 MB]
Rozmieszczenie Oczyszczalni Scieków Wymienionych W Aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Scieków Komunalnych Na Tle Mokradeł O Powierzchni Wiekszej Niz 10 Ha
Załączniki graficzne
- Załącznik nr 1 [17,5 Mb]
Rozmieszczenie zakładów objętych „Programem wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód" na tle Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 2 [17,5 Mb]
Rozmieszczenie miejscowości wchodzących w skład aglomeracji objętych Aktualizacją KPOŚK - 2008 oraz Programem wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji sanitarnej na tle Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 3 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie oczyszczalni ścieków objętych Aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych - 2008 na tle Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 4 [17,5 Mb]
Rozmieszczenie zakładów objętych „Programem wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód" na tle podziału obszarów hydrograficznych na główne zlewnie
- Załącznik nr 5 [17,6 Mb]
Rozmieszczenie miejscowości wchodzących w skład aglomeracji objętych Aktualizacją KPOŚK - 2008 oraz Programem wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji sanitarnej na tle podziału obszarów hydrograficznych na główne zlewnie
- Załącznik nr 6 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie oczyszczalni ścieków objętych Aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych - 2008 na tle podziału obszarów hydrograficznych na główne zlewnie
- Załącznik nr 7 [17,5 Mb ]
Rozmieszczenie zakładów objętych „Programem wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód" na tle obszarów chronionyc
- Załącznik nr 8 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie miejscowości wchodzących w skład aglomeracji objętych Aktualizacją KPOŚK - 2008 oraz Programem wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji sanitarnej na tle obszarów chronionych
- Załącznik nr 9 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie oczyszczalni ścieków objętych Aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych - 2008 na tle obszarów chronionych
Programy dot. Dyrektywy 91/271/EWG
Aktualizacja KPOŚK 2005
KPOŚK 2003
Sprawozdania z realizacji KPOŚK
Sprawozdania z wykonania KPOŚK w 2010 r.
Sprawozdania z wykonania KPOŚK w latach 2008-2009 (Dokument zatwierdzony przez RM w dniu 30.12.2010 r.)
Sprawozdania z wykonania KPOŚK w 2009 r.
Sprawozdania z wykonania KPOŚK w latach 2003-2008
Materiały informacyjne
Przydatne linki: